Công văn do Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài ký, gửi các Bộ, cơ quan ngang Bộ; HĐND, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và EVN. Văn bản nhằm thực hiện quyết liệt các giải pháp phát triển điện mặt trời mái nhà, góp phần bảo đảm an ninh cung cấp điện trong giai đoạn được dự báo khó khăn về nguồn điện thời gian tới.
Căn cứ triển khai: Chỉ thị 10/CT-TTg và Nghị định 58/2025/NĐ-CP
Ngày 30/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, giao Bộ Công Thương chủ trì theo dõi, đôn đốc và tổng hợp tình hình thực hiện.
Theo Chỉ thị, mục tiêu năm 2026 là tiết kiệm điện tối thiểu 3,0% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc; trong các tháng cao điểm nắng nóng (tháng 4, 5, 6, 7), thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ. Đối với ĐMTMN, Chỉ thị đặt mục tiêu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ; hoặc tổng công suất phát triển đạt 20% công suất lắp đặt ĐMTMN trong kế hoạch giai đoạn 2026 – 2030 của các tỉnh/thành phố.
Công văn 7404/BCT-ĐL cũng căn cứ Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 03/3/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới (đã được hợp nhất tại Văn bản số 52/VBHN-BCT ngày 30/6/2026 của Bộ Công Thương).
4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong Công văn 7404/BCT-ĐL
1. Công sở, trường học, bệnh viện: hoàn thành trước 31/3/2027
Bộ Công Thương đề nghị các đơn vị lập kế hoạch đầu tư, bố trí nguồn vốn hoặc thu hút đầu tư để lắp đặt và đưa vào sử dụng ĐMTMN trên mái các tòa nhà cơ quan, công sở, trường học, bệnh viện thuộc thẩm quyền quản lý.
Điểm đáng chú ý: trường hợp các cơ quan, đơn vị công lập cần hỗ trợ vốn để đầu tư ĐMTMN và hệ thống lưu trữ điện (BESS – Battery Energy Storage System), Bộ Công Thương đề nghị Bộ Tài chính, HĐND cấp tỉnh hoặc UBND cấp tỉnh xem xét giải quyết theo quy định về thẩm quyền quản lý ngân sách nhà nước.
Về quy mô, theo tính toán của Bộ Công Thương, mái các bệnh viện, trường học, cơ quan công sở thuộc tài sản nhà nước có thể lắp đặt pin và thu về khoảng 2.800 MW điện mặt trời, theo báo Tiền Phong.
2. Các tỉnh khẩn trương ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình
UBND cấp tỉnh được đề nghị khẩn trương nghiên cứu, báo cáo HĐND cấp tỉnh ban hành Chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ theo khoản 2 Điều 22 Luật Điện lực năm 2024.
Đồng thời, các tỉnh cần xây dựng chương trình tuyên truyền, hỗ trợ hộ gia đình lắp ĐMTMN gắn với BESS theo Nghị định số 243/2026/NĐ-CP. Theo công văn, Nghị định này cho phép mua bán sản lượng điện dư với tỷ lệ cao hơn 50% từ ngày Nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030, và cho phép mua đến 50% sản lượng điện dư trong giai đoạn sau năm 2030.
Nghị định 243/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 26/6/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2025/NĐ-CP về cơ chế mua bán điện trực tiếp và Nghị định số 58/2025/NĐ-CP về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới. Đây là thay đổi lớn so với trước đây, khi theo Nghị định số 58/2025/NĐ-CP, các hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ chỉ được bán tối đa 20% sản lượng điện dư lên lưới điện quốc gia.
Tiến độ thực hiện Chỉ thị 10/CT-TTg còn chậm
Theo số liệu tại phần chú thích của công văn, tiến độ triển khai tại các bộ, ngành và địa phương vẫn còn chậm:
- Chính sách hỗ trợ hộ gia đình: mới có 02/34 tỉnh hoàn thành là Bắc Ninh và Lai Châu.
- Kế hoạch thực hiện Chỉ thị 10/CT-TTg: mới có 02/17 bộ, cơ quan ngang bộ ban hành (Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Công Thương).
- Chưa báo cáo: còn 08/34 tỉnh, thành phố chưa báo cáo việc ban hành Chỉ thị/Kế hoạch thực hiện, gồm TP. Hà Nội, TP. Cần Thơ và các tỉnh Tuyên Quang, Hưng Yên, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Tây Ninh, Vĩnh Long.
Trong số các địa phương đã có chính sách, Lai Châu hỗ trợ hệ thống điện mặt trời mái nhà tối đa 50 triệu đồng/hộ, gồm chi phí thiết bị, vận chuyển và lắp đặt; đồng thời hỗ trợ thiết bị sau công tơ tối đa 5 triệu đồng/hộ.
3. EVN kiểm tra đấu nối, lắp đặt và vận hành
EVN được yêu cầu chỉ đạo các đơn vị điện lực trực thuộc phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, địa phương để kiểm tra ban đầu khi đấu nối, trong quá trình lắp đặt và vận hành các hệ thống ĐMTMN có đấu nối với hệ thống điện quốc gia, bảo đảm đúng Nghị định 58/2025/NĐ-CP.
Bộ Công Thương đề nghị các đơn vị gửi kết quả thực hiện về Bộ để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Góc nhìn kỹ thuật: Vì sao mái công sở, trường học, bệnh viện phù hợp với ĐMTMN?
Công sở và trường học chủ yếu hoạt động ban ngày, trùng với khung giờ hệ thống quang điện phát điện hiệu quả nhất. Bệnh viện vận hành liên tục 24/7, nên tỷ lệ tự tiêu thụ điện mặt trời thường rất cao. Đây là lý do nhóm công trình công được ưu tiên triển khai.
Tuy nhiên, để hệ thống vận hành an toàn và hiệu quả, chủ đầu tư cần lưu ý:
- Khảo sát kết cấu mái: đánh giá tải trọng, hiện trạng chống thấm, hướng và độ dốc mái trước khi thiết kế.
- Phân tích biểu đồ phụ tải: công sở, trường học nghỉ cuối tuần và dịp hè sẽ phát sinh điện dư; cần tính toán công suất phù hợp, cân nhắc BESS hoặc đăng ký bán điện dư theo quy định.
- Thiết kế BESS: xác định dung lượng theo mục tiêu dịch chuyển phụ tải giờ cao điểm buổi tối hoặc dự phòng cho phụ tải quan trọng (đặc biệt tại bệnh viện).
- An toàn điện và PCCC: tuân thủ quy định hiện hành về nối đất, chống sét, bảo vệ quá dòng, ngắn mạch và phòng cháy chữa cháy, nhất là với hệ thống pin lưu trữ.
- Thủ tục đấu nối: làm việc với đơn vị điện lực địa phương theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 243/2026/NĐ-CP); lắp đặt thiết bị chống phát ngược nếu không đăng ký bán điện dư.
Tổng hợp văn bản pháp lý liên quan
